ควรจะรู้ไว้กับ “อาการแพ้เครื่องสำอาง”

ผู้หญิงเคยเป็นกันไหมค่ะ? จับจ่ายซื้อของมาใช้ได้ซักพักแล้วสิวขึ้น เกิดจากการใช้แล้วแพ้ อันที่แล้วการแพ้เครื่องสำอางมีแบ่งออกด้วยกัน 2 อย่างได้แก่ irritant contact dermatitis กับ allergic contact dermatitis อาการคืออะไรแล้วก็หน้าตาเป็นอย่างไรมาดูกันจ้ะ

แพ้เครื่องสำอาง

เรารู้กันอยู่แล้วว่าผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เช่นมอยส์เจอร์ไรเซอร์ แชมพู ระงับกลิ่นกาย เมคอัพ โคโลญจน์ และเครื่องสำอางอื่นๆ ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของเราไปเสียแล้ว สถาบันผิวหนังแห่งอเมริกาได้มีรายงานการสำรวจว่าโดยทั่วไปแล้วผู้ใหญ่จะใช้ ผลิตภัณฑ์อย่างน้อย 7 อย่างในแต่ละวัน แม้ว่าเครื่องสำอางจะช่วยทำให้เรารู้สึกว่าสวยขึ้น ดูดีขึ้น, แต่ก็อาจเป็นสิ่งที่ทำให้ระคายเคืองผิว หรือเกิดอาการแพ้ขึ้นได้ ส่วนผสมต่าง ๆ ที่อยู่ในเครื่องสำอาง เช่นน้ำหอม และสารกันเสีย อาจเป็นตัวสร้างแอนติบอดี้ ที่กระตุ้นให้เกิดอาการแพ้

อาการแพ้เครื่องสำอางเป็นอย่างไร

สำหรับการแพ้เครื่องสำอางมีอาการอยู่สองประเภทที่อาจเกิดขึ้นได้คือ ผิวอักเสบจากการระคายเคือง และ ผิวอักเสบจากการสัมผัส ผื่นแพ้สัมผัสนั้นจะเป็นรอยในบริเวณที่อักเสบ (แดง, คัน, บวม) ที่จะเกิดขึ้นหลังจากสัมผัสกับผิว

  1. ผิวอักเสบจากการระคายเคือง (Irritant contact dermatitis) ลักษณะนี้พบได้บ่อยกว่าผื่นแพ้สัมผัส และเกิดขึ้นได้กับทุกคน จะเกิดขึ้นเมื่อมีการระคายเคือง หรือถูกสิ่งที่หยาบ ๆ ทำร้ายผิว ปกติจะเริ่มจากอาการคันเป็นที่ ๆ ผิวตกสะเก็ด หรือเป็นผื่นแดง แต่แล้วก็อาจเป็นแผลพุพอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากผิวระคายเคืองจากการเกา ผิวอักเสบจากการระคายเคืองนั้นเกิดขึ้นได้โดยการสัมผัสกับสิ่งที่ทำให้ระคาย เคือง บริเวณผิวหนังชั้นนอกสุดที่บาง เช่นเปลือกตา หรือบริเวณที่ผิวแห้งและแตกนั้นจะระคายเคืองได้มากกว่า
  2. ผื่นแพ้สัมผัส (Allergic contact dermatitis) จะเกิดขึ้นในคนที่แพ้ต่อส่วนผสมเฉพาะบางอย่าง หรือส่วนผสมที่อยู่ในเครื่องสำอางบางประเภท อาการที่เกิดคือผิวแดง บวม คัน คล้ายเป็นลมพิษ ในบางกรณีจะแสบแดง ผิวหน้า ริมฝีปาก ดวงตา หู และคอนั้นเป็นส่วนที่เกิดการแพ้เครื่องสำอางได้บ่อยกว่าส่วนอื่น ๆ ถึงกระนั้นอาการผื่นแพ้สัมผัสก็สามารถเกิดขึ้นได้ในส่วนอื่นของร่างกายเช่น กัน

ที่สำคัญนั้นระยะเวลาในการเกิดอาการระคายเคืองก็หลากหลาย สิ่งที่ทำให้ระคายเคืองได้มาก เช่น น้ำหอมอาการอาจเกิดขึ้นได้ภายในไม่กี่นาที หรืออาจนานเป็นชั่วโมงก็เป็นได้ อย่างไรก็ดี ในผลิตภัณฑ์ที่ระคายเคืองน้อยก็อาจใช้เวลาเป็นวัน หรือเป็นสัปดาห์กว่าจะเกิดอาการ เช่น สบู่ อาการจริง ๆ ของผื่นแพ้จะใช้เวลาประมาณ 7-10 วันกว่าจะเกิดอาการ ในบางครั้งบางคน กว่าจะเริ่มมีอาการแพ้ต่อผลิตภัณฑ์ ก็อาจเกิดหลังจากใช้ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวมาเป็นเวลาหลายปีค่ะ